ปัญหาและเฉลยหลักสูตรนักธรรมชั้นตรี สอบในสนามหลวง พ.ศ ๒๕๔๘ – ๒๕๕๐

ปัญหาและเฉลยหลักสูตรนักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง พ.ศ ๒๕๔๘ – ๒๕๕๐

กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๘
*********
อนตฺถํ ปริวชฺเชติ อตฺถํ คณฺหาติ ปณฺฑิโต.
บัณฑิตย่อมเว้นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ ถือเอาแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์.
องฺ.จตุกฺก. ๒๑/๕๙
*********
แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบด้วย ๑ ข้อ และบอก
ชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย สุภาษิตที่อ้างมานั้นต้องเรียงเชื่อมความให้ติดต่อ
สมเรื่องกับกระทู้ตั้ง
ชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในใบตอบตั้งแต่ ๒ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป
*********

Read more »

Categories: Uncategorized | Comments Off

ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๘

ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๘

*********
๑. ประชาชนในชมพูทวีปแบ่งออกเป็นกี่วรรณะ ? อะไรบ้าง ? มีหน้าที่ต่างกันอย่างไร ?
๑. แบ่งออกเป็น ๔ วรรณะ คือ
๑) กษัตริย์ มีหน้าที่ปกครอง ๒) พราหมณ์ มีหน้าที่ทางฝึกสอนและทำพิธี
๓) แพศย์ มีหน้าที่ทางทำนาค้าขาย ๔) ศูทร มีหน้าที่รับจ้าง ฯ
๒. ในวันเสด็จแรกนาขวัญ พระเจ้าสุทโธทนะบังคมสิทธัตถราชกุมารผู้ประทับนั่งใต้ต้นหว้า เพราะ
เหตุไร ?
๒. เพราะทรงเห็นอัศจรรย์ในขณะที่สิทธัตถะราชกุมารประทับนั่งใต้ต้นหว้า เงาของต้นหว้าไม่
คล้อยไปตามตะวัน แม้จะเป็นเวลาบ่ายแล้ว ยังดำรงอยู่เสมือนเที่ยงวัน ฯ
๓. พระมหาบุรุษเสด็จออกบรรพชาเพราะทอดพระเนตรเห็นอะไร ? และเมื่อเห็นแล้วทรงพระดำริ
อย่างไร ?

Read more »

Categories: Uncategorized | Comments Off

ปัญหาและเฉลยวิชาวินัย นักธรรมชั้นตรี สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๘

ปัญหาและเฉลยวิชาวินัย นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๘

*********
๑. กิจที่บรรพชิตไม่ควรทำ เรียกว่าอะไร ? มีอะไรบ้าง ?
๑. เรียกว่า อกรณียกิจ ฯ มีดังนี้
๑) เสพเมถุน ๒) ลักทรัพย์ ๓) ฆ่าสัตว์ ๔) พูดอวดคุณพิเศษที่ไม่มีในตนฯ
๒. ภิกษุฆ่าสัตว์ให้ตาย และพยายามฆ่าตนเอง ต้องอาบัติอะไร ?
๒. ฆ่ามนุษย์ให้ตาย ต้องอาบัติปาราชิก ฆ่าอมนุษย์ให้ตาย ต้องอาบัติถุลลัจจัย ฆ่าสัตว์เดรัจฉาน
ให้ตาย ต้องอาบัติปาจิตตีย์ พยายามฆ่าตนเอง ต้องอาบัติทุกกฏฯ
๓. คำต่อไปนี้ มีความหมายว่าอย่างไร (ก) สจิตตกะ (ข) อจิตตกะ ?
๓. (ก) สจิตตกะ อาบัติที่ต้องเพราะมีเจตนาล่วงละเมิด
(ข) อจิตตกะ อาบัติที่ต้องแม้ไม่มีเจตนาล่วงละเมิด
๔. ผ้าไตรจีวร คือผ้าอะไร ? ได้แก่อะไรบ้าง ?
๔. คือ ผ้า ๓ ผืน ที่ทรงอนุญาตให้ภิกษุอธิษฐานไว้ใช้สำหรับตนเอง ฯ
ได้แก่ สังฆาฏิ (ผ้าคลุม) ๑ อุตราสงค์ (ผ้าห่ม) ๑ อันตรวาสก (ผ้านุ่ง) ๑ ฯ

Read more »

Categories: Uncategorized | Comments Off

กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๙

กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๙

*********
สติมโต สุเว เสยฺโย
คนมีสติเป็นผู้ประเสริฐทุกวัน.
สํ.ส. ๑๕/๓๐๖
*********
แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบด้วย ๑ ข้อ และบอกชื่อ
คัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย สุภาษิตที่อ้างมานั้น ต้องเรียงเชื่อมความให้ติดต่อ
สมเรื่องกับกระทู้ตั้ง
ชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในใบตอบตั้งแต่ ๒ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป
*********

Read more »

Categories: Uncategorized | Comments Off

ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๙

ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๙

*********
๑. พุทธประวัติว่าด้วยเรื่องอะไร ? มีความสำคัญอย่างไรที่ต้องเรียนรู้ ?
๑. ว่าด้วยเรื่องความเป็นมาของพระพุทธเจ้า เป็นการแสดงพระพุทธจริยาในด้านต่าง ๆ ของ
พระองค์ให้ปรากฏ มีความสำคัญในการศึกษาและปฏิบัติพระพุทธศาสนา เพราะแสดง
พระพุทธจริยาให้ปรากฏ เช่นเดียวกับตำนาน ย่อมมีความสำคัญต่อชาติของตนที่ให้รู้ได้ว่า
ชาติได้เป็นมาแล้วอย่างไร
๒. พระนามและนามต่อไปนี้ เกี่ยวข้องกับเจ้าชายสิทธัตถะอย่างไร ?
๑. มหาปชาบดีโคตมี ๒. อสิตดาบส (กาฬเทวิลดาบส)
๒. ๑. มหาปชาบดีโคตมี เป็นพระมาตุจฉา คือ พระน้านางของเจ้าชายสิทธัตถะ
๒. อสิตดาบส (กาฬเทวิลดาบส) คือ ดาบสผู้เป็นที่คุ้นเคยของราชสกุล ได้เข้าเฝ้าพระเจ้า
สุทโธทนะ เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะประสูติใหม่ ๆ และพยากรณ์ว่า พระราชกุมารจะได้เป็น
พระเจ้าจักรพรรดิราชหรือศาสดาเอกในโลก
๓. เจ้าชายสิทธัตถะทรงปรารภอะไรจึงเสด็จออกบรรพชา ? หลังจากบรรพชาแล้วกี่ปีจึงตรัสรู้ ?
๓. ทรงปรารภความแก่ ความเจ็บ ความตาย และสมณะ (เทวทูต ๔) ฯ ๖ ปี จึงตรัสรู้
๔. พระพุทธเจ้าประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน ที่ใต้ต้นไม้อะไร ?
๔. ประสูติและปรินิพพานใต้ต้นไม้สาละ ฯ ตรัสรู้ใต้ต้นโพธิ์ (อัสสัตถพฤกษ์) ฯ
๕. ในปฐมเทศนา พระพุทธเจ้าทรงแสดงอริยสัจไว้เท่าไร ? อะไรบ้าง ?
๕. ทรงแสดงอริยสัจไว้ ๔ ประการ ฯ คือ ทุกข์ ๑ สมุทัย ๑ นิโรธ ๑ มรรค ๑
๖. เพราะเหตุใด พระพุทธเจ้าทรงเลือกแคว้นมคธเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธศาสนาเป็นครั้งแรก?
๖. เพราะแคว้นมคธเป็นเมืองใหญ่ มีอำนาจและบริบูรณ์ด้วยสมบัติ คับคั่งด้วยประชาชน พระเจ้า
พิมพิสารทรงปกครองโดยสิทธิ์ขาด ทั้งเป็นที่อยู่แห่งครูเจ้าลัทธิมาก ฯ
๗. ผู้ใดได้ถวายภัตตาหารมื้อแรกหลังจากตรัสรู้ และภัตตาหารมื้อสุดท้ายก่อนปรินิพพาน
แก่พระพุทธเจ้า ?

Read more »

Categories: Uncategorized | Comments Off

ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นตรี สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๙

ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๔๙

*********
๑. พระศาสดาผู้เป็นสังฆบิดรดูแลภิกษุสงฆ์ ทรงทำหน้าที่ทางพระวินัยอย่างไร ?
๑. ทรงทำหน้าที่ ๒ ประการ คือ
๑. ทรงตั้งพุทธบัญญัติ เพื่อป้องกันความประพฤติเสียหาย และวางโทษแก่ภิกษุผู้ล่วงละเมิด
ด้วยปรับอาบัติ หนักบ้าง เบาบ้าง
๒. ทรงตั้งขนบธรรมเนียมซึ่งเรียกว่า อภิสมาจาร เพื่อชักนำความประพฤติของภิกษุสงฆ์ให้
ดีงาม ฯ
๒. ทำไมต้องมีพระวินัยสำหรับปกครองหมู่ภิกษุ และหมู่ภิกษุทำไมต้องประพฤติตามพระวินัย ?
๒. หากจะไม่มีพระวินัยสำหรับปกครอง หรือหมู่ภิกษุจะไม่ประพฤติตามพระวินัย ก็จะเป็นหมู่ภิกษุ
ที่เลวทราม ไม่เป็นที่ตั้งแห่งศรัทธาและเลื่อมใส แต่ถ้าต่างรูปประพฤติตามพระวินัย ก็จะเป็น
หมู่ภิกษุที่ดี ทำให้เกิดศรัทธาเลื่อมใส พระวินัยจึงรักษาหมู่ภิกษุให้ตั้งอยู่เป็นอันดี และทำให้
เป็นหมู่ที่งดงามฯ
๓. คำว่า ต้องอาบัติ หมายความว่าอย่างไร ? อาบัติมีโทษกี่สถาน ? อะไรบ้าง ?
๓. หมายความว่า ต้องโทษ คือมีความผิดฐานละเมิดข้อที่พระพุทธเจ้าทรงห้าม ฯ มี ๓ สถาน
คือ อย่างหนัก อย่างกลาง และอย่างเบา (หรือจะตอบว่า มี ๒ สถาน คือ แก้ไขได้ และแก้ไข
ไม่ได้ ก็ได้)
๔. กิจที่บรรพชิตไม่ควรทำซึ่งเรียกว่า อกรณียกิจ มีกี่อย่าง ? อะไรบ้าง ?
๔. มี ๔ อย่าง คือ ๑) เสพเมถุน ๒) ลักของเขา ๓) ฆ่าสัตว์ ๔)พูดอวดคุณวิเศษที่ไม่มีในตน ฯ
๕. อุตตริมนุสสธรรมคืออะไร ? มีอะไรบ้าง ?

Read more »

Categories: Uncategorized | Comments Off

กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๕๐

กระทู้ธรรม นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๕๐

*********
โกธาภิภูโต กุสลํ ชหาติ
ผู้ถูกความโกรธครอบงำ ย่อมละกุศลเสีย
นัย. ขุ. ชา ทสก.๒๗/๒๘๖
*********
แต่งอธิบายให้สมเหตุสมผล อ้างสุภาษิตอื่นมาประกอบด้วย ๑ ข้อ และบอก
ชื่อคัมภีร์ที่มาแห่งสุภาษิตนั้นด้วย สุภาษิตที่อ้างมานั้น ต้องเรียงเชื่อมความให้ติดต่อ
สมเรื่องกับกระทู้ตั้ง
ชั้นนี้ กำหนดให้เขียนลงในใบตอบตั้งแต่ ๒ หน้า (เว้นบรรทัด) ขึ้นไป
*********

Read more »

Categories: Uncategorized | Comments Off

ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๕๐

ปัญหาและเฉลยวิชาพุทธประวัติ นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๕๐

*********
๑. เมื่อพระพุทธเจ้าประสูติได้ ๕ วัน และ ๗ วัน มีเหตุการณ์สำคัญอะไรเกิดขึ้น ?
๑. เมื่อประสูติได้ ๕ วัน พระราชบิดาเชิญพราหมณ์ ๑๐๘ คน มาฉันโภชนาหาร ทำนายพระลักษณะ
และขนานนาม และเมื่อประสูติได้ ๗ วัน พระราชมารดาเสด็จสวรรคต ฯ
๒. พระพุทธเจ้าประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน ในวันใด ? ที่ไหน ?
๒. ประสูติในวันเพ็ญเดือน ๖ ก่อนพุทธศก ๘๐ ปี ณ ใต้ร่มไม้สาละในลุมพินีวัน ระหว่างกรุง
กบิลพัสด์ุและกรุงเทวทหะ
ตรัสรู้ในวันเพ็ญเดือน ๖ ก่อนพุทธศก ๔๕ ปี ณ ใต้ต้นโพธิ์ (อัสสัตถพฤกษ์) ริมฝั่งแม่น้ำ
เนรัญชรา
ปรินิพพานในวันเพ็ญเดือน ๖ ปี ตั้งต้นพุทธศก ณ ป่าไม้สาละ (สาลวโนทยาน) เมืองกุสินารา
๓. เจ้าชายนันทกุมารกับเจ้าหญิงรูปนันทา เป็นพระโอรสและพระธิดาของใคร ? มีความเกี่ยวข้อง
กับเจ้าชายสิทธัตถกุมารอย่างไร ?
๓. เป็นพระโอรสและพระธิดาของพระเจ้าสุทโธทนะกับพระนางปชาบดีโคตมีฯ มีความเกี่ยวข้อง
กับเจ้าชายสิทธัตถกุมารโดยเป็นพระกนิษฐภาดาและกนิฏฐภคินีต่างมารดา ฯ
๔. เหตุการณ์ที่เงาต้นหว้าในเวลาบ่ายแล้ว ไม่คล้อยไปตามตะวัน กลับตั้งอยู่ดุจเวลาเที่ยง ปรากฏ
เมื่อคราวพระมหาบุรุษทำอะไรอยู่ ?
๔. ทรงนั่งขัดบัลลังก์สมาธิ เจริญอานาปานสติกัมมัฏฐาน ทำปฐมฌานให้เกิดขึ้น ฯ
๕. ธรรมจักษุ ดวงตาเห็นธรรมนั้น คือเห็นอย่างไร ? ได้เกิดขึ้นแก่ผู้ใดเป็นครั้งแรก ?
๕. เห็นว่า “สิ่งใดสิ่งหึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งหมดล้วนมีความดับเป็นธรรมดา” ฯ
เกิดแก่โกณฑัญญพราหมณ์เป็นคนแรก ฯ
๖. พระพุทธองค์ทรงปลงอายุสังขารคือทรงทำอย่างไร ? ที่ไหน ? เมื่อไร ?
๖. คือทรงกำหนดพระหฤทัยว่า “ จักปรินิพพานในอีก ๓ เดือนข้างหน้า”ฯ ทรงทำที่ปาวาลเจดีย์
เมืองเวสาลี แคว้นวัชชีฯ เมื่อวันเพ็ญเดือน ๓ ก่อนปรินิพพาน ๓ เดือน (วันมาฆบูชา)
๗. พระพุทธเจ้าเสวยพระกระยาหารอะไร ? ก่อนแต่เสด็จปรินิพพาน ใครถวาย ?
๗. เสวยมังสะสุกรอ่อน (สูกรมัททวะ) ฯ นายจุนทกัมมารบุตรถวาย ฯ

Read more »

Categories: Uncategorized | Comments Off

ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นตรี สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๕๐

ปัญหาและเฉลยวิชาวินัยบัญญัติ นักธรรมชั้นตรี
สอบในสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๕๐

*********
๑. พระศาสดาทรงบัญญัติพระวินัยไว้เพื่ออะไร ?
๑. เพื่อป้องกันความประพฤติเสียหายของภิกษุสงฆ์ และเพื่อชักนำความประพฤติของภิกษุสงฆ์
ให้ดีงาม ฯ
๒. สิกขาบทที่มีมาในพระปาติโมกข์มีเท่าไร ? ว่าโดยหมวดมีอะไรบ้าง ?
๒. มี ๒๒๗ สิกขาบท ฯ มี ปาราชิก ๔ สังฆาทิเสส ๑๓ อนิยต ๒ นิสสัคคิยปาจิตตีย์ ๓๐
ปาจิตตีย์ ๙๒ ปาฏิเทสนียะ ๔ เสขิยะ ๗๕ อธิกรณสมถะ ๗ ฯ
๓. อาการที่ภิกษุจะต้องอาบัติมีเท่าไหร่ ? ต้องด้วยไม่ละอาย มีอธิบายอย่างไร ?
๓. มี ๖ อย่าง ฯ ภิกษุรู้อยู่แล้ว และละเมิดพระบัญญัติด้วยใจด้านไม่รู้จักละอาย ชื่อว่าต้องด้วย
ไม่ละอาย ฯ
๔. เมื่อภิกษุต้องอาบัติแล้ว จะพึงปฏิบัติอย่างไร ?
๔. พึงบอกภิกษุด้วยกันในวันนั้นและพึงแก้ไขด้วยวิธีนั้น ๆ ฯ
๕. สังหาริมทรัพย์ และ อสังหาริมทรัพย์ คือทรัพย์เช่นไร ? ภิกษุจะต้องอาบัติถึงที่สุดในเพราะ
ลักทรัพย์ทั้ง ๒ อย่างนั้นเมื่อใด ?
๕. สังหาริมทรัพย์คือทรัพย์ที่เคลื่อนที่ได้ ภิกษุจะต้องอาบัติถึงที่สุด ในเมื่อทำให้ทรัพย์นั้นเคลื่อน
จากที่เดิม ส่วนอสังหาริมทรัพย์คือทรัพย์ที่เคลื่อนที่ไม่ได้ จะต้องอาบัติถึงที่สุด ในเมื่อเจ้าของ
ทอดกรรมสิทธิ์ ฯ

Read more »

Categories: Uncategorized | Comments Off

หนังสืออ้างอิง

หนังสืออ้างอิง
แก้ว ชิดตะขบ. รวมวิชานักธรรมชั้นตรี. กรุงเทพมหานคร :
โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, ๒๕๔๙.
คณะกรรมการกองตำรา. อุปกรณ์วินัยมุข เล่ม ๑ (สำหรับนักธรรมชั้นตรี) พิมพ์ครั้งที่ ๑๔.
กรุงเทพมหานคร : มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๓๑.
. .วินัยวินิจฉัย. พิมพ์ครั้งที่ ๑๒. กรุงเทพมหานคร : มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๓๐.
คณะตรีมิตร. บรรยายธรรมวิภาค น.ธ. ตรี. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง, ๒๕๒๔.
คณาจารย์แห่งโรงพิมพ์เลี่ยงเชียง. พุทธประวัติฉบับมาตรฐาน. กรุงเทพมหานคร :
โรงพิมพ์เลี่ยวเชียง, ๒๕๓๘.
. .ธรรมวิภาคและคิหิปฏิบัติ ฉบับมาตรฐาน. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง,
๒๕๓๕.
. . ปัญหาและเฉลยวิชาธรรมวิภาค. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง, ๒๕๓๙.
. . บรรยายธรรมวิภาค น.ธ.ตรี. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง, ๒๕๓๐.
ช. ไมตรีจิตต์. ประชุมนานาปัญหาธรรมวิภาค. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง, ๒๕๓๐.
. .ประชุมนานาปัญหาพุทธประวัติ. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง, ๒๔๗๑.
ปิ่น มุทุกันต์. แนวสอนธรรมะ. กรุงเทพมหานคร : คลังวิทยา, ๒๕๑๔.
พระเทพวิสุทธิญาณ (อุบล นนฺทโก ป.ธ. ๙). อธิบายธรรมวิภาคปริจเฉทที่ ๑. พิมพ์ครั้งที่ ๖.
กรุงเทพมหานคร : มหามกุฏราชวิทยาลัย, ๒๕๔๔.
. .พุทธประวัติสังเขปและศาสนพิธีสังเขป. พิมพ์ครั้งที่ ๑๐. กรุงเทพมหานคร :

Read more »

Categories: Uncategorized | Comments Off